فروشگاه اینترنتی کلبه شکار - - انتخاب ساچمه مناس

انتخاب ساچمه مناسب شکار

انتخاب ساچمه مناسب برای شکار

در بین شکارچیان همواره اختلاف نظر در مورد انتخاب ساچمه و نوع آن بسیار زیاد است. با مراجعه به مغازه های اسلحه فروشی و مهمات و مراکزی که سهمیه هر ساله فشنگهای ساچمه زنی را در اختیار علاقمندان به شکار قرار می دهند، به خوبی می توان دریافت که برخی از شکارچیان ساچمه شماره 4 را برای همه پرندگان مناسب و کافی می دانند و وفادارانه سالیان سال است که به آن پایبندند و برخی دیگر برای کبک ساچه شماره 6 و برای دیگر شکارها فقط شماره 4 را خریداری می کنند. فقط تعداد معدودی از شکارچیان می باشند که حرفه ای عمل کرده و در انتخاب ساچمه بطور کلی وضعیت عمومی پرنده از نظر جثه، محل زیستگاه، سرعت پرنده، ارتفاع پرواز پرنده و اینکه در چه فصلی از شکار و در چه دمایی به شکار می روند (در اواخر تابستان که در بعضی مناطق هوا هنوز گرم است یا در اسفند ماه که هوا در بسیاری از مناطق بسیار سرد می باشد) را در نظر گرفته و اقدام به خرید سهمیه خود می کنند. اصولاً خیلی از شکارچیان برای شکار کبک نمره 6 را برمی گزینند و به همه ساچمه شماره.6 را برای شکار کبک توصیه می کنند. در صورتیکه چنین کاری اصلاً صحیح نمی باشد. برای روشن شدن مطلب، با مثالی در این موردتوجه نمایید.

در فصل شکار که در ایران از اوایل مهر ماه آغاز می شود، بیشتر کبک هایی شکار می شوند که هنوز به رشد کافی نرسیده و پرهای زیر پاهای آنها هنوز به اندازه کافی رشد نکرده اند که اصطلاحاً به آنها جوجه امساله گفته می شود. این کبک ها که تا به حال شکارچی در اطراف مکان خود ندیده اند، خیلی آرام می باشند و شکارچی می تواند تا حد امکان از فاصله های نزدیک به آنها شلیک کند. در ثانی در آغاز فصل شکار پرنده هنوز چربی نگرفته و هوا نیز آنقدر سرد نشده یا باد و باران و برف به ندرت در شکارگاه جریان دارد، یک شکارچی با فشنگ شماره 6 به راحتی می تواند آنها را از پای در بیاورد. حال همین شکارچی را توصر کنید که در اواخر بهمن ماه در همان منطقه می خواهد به شکار کبک بپردازد. در آن موقع از سال کبک ها کاملاً بالغ شده، بدن پرنده چربی لازم را گرفته، پرها به اندازه کافی بلند شده که پرنده را در برابر سرمای شدید محافظت کند و کبک دیگر آنقدر شکارچی دیده و به طرفشان تیر انداخته و زبل شده اند که شکارچی نمی تواند به راحتی به آنها نزدیک شود؛ معمولاً اینگونه کبک ها از فاصله دور می پرند و شکارچی معمولاً از فاصله های دور تیراندازی می کند و معمولاً در این ماهها از سال هوا به سرعت سرد شده و با باران و برف و باد شدید همراه بوده که در تیراندازی تاثیرگذار خواهد بود و با تیراندازی در این موقع از سال می بینیم که تیرها یا به پرنده نرسیده و یا پرنده را زخمی می کند و کم می بینیم که شکاری در این موقع از سال به دست شکارچی می رسد. هر شکارچی با تهیه جدولی از شکارهایی که در یک سال از شکار خود می زند به درستی به این حقیقت دست خواهد یافت که آمار شکارهایی که در اوایل فصل می زند از شکارهایی که در اواخر فصل شکار می زند بیشتر است.

در ایران نیز که هر ساله تعداد شلیکها از میلیون فراتر می رود، باز شکارچیانی هستند که اطلاعاتی در مورد فشنگ شلیکی خود و تعداد ساچمه های در یک فشنگ ندارند. بسیاری از شکارچیان هم از کاربرد چهارپاره های مختلف بی اطلاعند و فقط با نام چهارپاره 9 تایی آشنایی دارند. برخی فراتر رفته و حتی طول اتاقک انفجار (chamber) تفنگ خود را نیز نمی دانند. به عنوان مثال در مورد کالیبر 12 طول اتاقک 60 و 65 میلیمتر، 70 و 76 میلیمتر وجود دارد. حال آنکه شکارچیان حرفه ای سالهاست که این قانون را می دانند که اثر نفوذی ساچمه در کشتن پرنده آنقدر تاثیر ندارد که شوک اولیه برخورد ساچمه ها.

در این سری مقالات سعی بر آن داریم تا شما را با اینگونه اصطلاحات و کاربرد آنها بیشتر آشنا کنیم.

انواع ساچمه

هنوز هم اکثر ساچمه های شکاری از نوع سربی ساخته می شوند. سرب تنها فلزی است که رضایت همه شکارچیان را فراهم می کند زیرا هم ارزان است و هم لوله تفنگ را نمی ساید. همچنین سرب فلزی سنگین می باشد. سرب خالص بسیار نرم است اگر چه ساخت ساچمه با این سرب خیلی آسان می باشد اما در اثر فشار و یا ضربه خیلی سریع فرم خود را از دست خواهد داد. با افزودن درصدی ارسنیک و آنتیموان سربی به دست می آید که وزن مخصوص آن به 11.10 گرم می رسد و برای ساخت ساچمه گزینه مناسبی می باشد. البته ساچمه های دیگری از نوع مسی یا فولادی نیز تولید شده اند و مورد استفاده قرار می گیرند ولی قوانین و مقررات شکار در برخی کشورها اجازه استفاده از ساچمه های تمام سربی را به شکارچی نمی دهد زیرا سرب خود یک فلز سمی و آلوده کننده محیط زیست محسوب می شود مثلاً در امریکا در بسیاری از مناطق و شکارگاهها استفاده از ساچمه های سربی ممنوع می باشد و به جای آن از ساچمه های فولادی و یا ساچمه های سربی با روکش مسی استفاده می شود. توضیح اینکه در ساچمه های فولادی به لحاظ وزن کمتر نسبت به سرب، تعداد ساچمه ها خیلی بیشتر ولی در عوض برد آنها کمتر خواهد بود.

اندازه، انواع و شماره ساچمه ها

برای اندازه ساچمه ها هر کشوری استاندارد مخصوص به خود را دارا میباشد ولی استاندارد قابل قبول در مورد اندازه ساچمه ها این است که پایه ساچمه ها حداکثر به میزان 25% میلیمتر با یکدیگر اختلاف داشته باشند. به عنوان مثال ساچمه 5 میلیمتری می تواند بین 4.87 و یا 5.13 میلیمتر باشد. در جدول زیر اندازه ساچمه ها و چهارپاره ها را بر حسب میلیمتر و شمار استاندارد آنها در چند کشور ملاحظه می کنید.

جدول اندازه ساچمه ها در کشورهای مختلف

اندازه ساچمه بر حسب mm	امریکا	آلمان	فرانسه	اسپانیا	ایتالیا	انگلستان
1.25	12	12	12	12	-	-
1.5	11	11	11	11	-	-
1.75	10	10	10	10	-	-
2	9	9	9	9	9.5	9
2.2	8	8	8	8	-	8
2.3	-	-	7.5	-	8	7.5
2.4	7.5	7	7	-	7.5	7
2.55	7	-	-	-	6	6
2.8	6	6	6	6	5	5
3	5	5	5	5	4	4
3.25	4	4	4	4	-	3
3.55	3	3	3	3	3	1
3.75	2	2	2	2	2	-
4	1	1	1	-	1	-

برای آنکه شما عزیزان بتوانید در صورت در دسترس نبودن ترازو و داشتن اندازه ساچمه ها وزن مناسب برای فشنگ خود را کیل نمایید، به جدول زیر مراجعه کنید:

شماره ساچمه	اندازه قطر ساچمه بر حسب میلیمتر	تعداد ساچمه ها در 28 گرم
1	4	73
2	3.75	90
3	3.50	112
4	3.25	140
5	3	177
6	2.75	230
7	2.50	300

خط تولید ساچمه های شکاری در ایران

در حال حاضر کارخانجات معظم صنایع دفاع در ایران برای تولید ساچمه شکاری در ایران از روش زیر استفاده می کنند:

ابتدا سرب را بصورت رشته سیم سربی به اندازه و قطرهای مختلف درمی آورند و سپس آن را از بین غلطک مخصوصی عبور می دهند که روی غلطک بالایی و پایینی فرم دو نیم کره سربی به اندازه دلخواه و به تعداد زیاد تعبیه شده است و وقتی مفتول سربی از وسط دو غلطک عبور می کند، از یک طرف ساچمه کروی که فقط خط قالب روی سطح آن دیده می شود به وجود می آید و از طرف دیگر یک نوار سربی سوراخ شده که برای ذوب و استفاده مجدد به دستگاه مفتول سازی منتقل می شود. در این مرحله ساچمه ها به دستگاه دیگری که کار مالش را انجام می دهد برده شده و کروی تر شده و اندازه قطر آنها نیز تنظیم و تصحیح می شود.

چهارپاره ها

در کالیبرهای 12 و 16 ساچمه زنی چهارپاره های 9، 12، 20 و 28 تایی وجود دارد. در برخی موارد در شکار غاز در صورتی که غازها در ارتفاع خیلی زیاد می پرند معمولاً از چهارپاره های 28 تایی استفاده می شود ولی بطور کلی چهارپاره ها اصولاً برای شکار چهارپا مناسب نبوده و تقریباً در بیش از 80% از موارد حیوان زخمی می شود و به مرگ حیوان دور از دسترس شکارچی منجر خواهد شد و در بیشتر کشورها کاربرد چهارپاره مخصوص حیوانات موذی و آفت تا اندازه گرگ می باشد. در جدول زیر اطلاعات در مورد انواع چهارپاره ها در کالیبر 12 درج شده است:

	مجموع وزن به گرم	تعداد در هر ردیف	قطر چهارپاره به میلیمتر
چهارپاره 9 تایی	34.2	3	8.65
چهارپاره 12 تایی	31.7	4	7.65
چهارپاره 20 تایی	37.2	5	6.8
چهارپاره 28 تایی	39.5	7	6.2

همانطور که گفته شد هر شماره ساچمه برای شکارهای خاص در مواردی خاص کاربرد دارد ولی در جدول زیر که بنا به توصیه کتاب Cartridges of the World برای شکارچیان مبتدی و جوان آمده است. شما می توانید شماره ساچمه فشنگ خود را برای نوع شکاری که می روید تهیه کنید. لازم به ذکر است که تمامی موارد استفاده برای اسلحه فول چوک در کالیبر 12 می باشد.

بلدرچین	6و7
کبوتر و باقرقره	5و6
قمری	7و8
قرقاول	6و7
تیهو	6و7
کبک	5و6
کله سبز و مرغابی های درشت	4و5
خرگوش	4و5
غاز	1و2وBBو چهارپاره 27 تایی
روباه	1وBB